तोंडाच्या दुर्गंधीपासून अशी मिळवा सुटका (How to get rid of bad breath In Marathi)

तोंडाच्या दुर्गंधीपासून अशी मिळवा सुटका (How to get rid of bad breath In Marathi)

#badbreath अर्थातच तोंडाला दर्प अथवा दुर्गंधी येण्याचा त्रास अनेकांना होत असतो. वास्तविक हा वास त्या व्यक्तीच्या तोंडातून येत नसून  त्यांच्या श्वासाला येत असतो. यामागे अनेक कारणं असू शकतात जसं की कांदा, लसणाचे  अथवा मांसाहारी पदार्थ खाणे, एखादा गंभीर आजार असणे, पोट स्वच्छ नसणे, तोंडाची अस्वच्छता, म्हातारपण अशा अनेक गोष्टी यासाठी कारणीभूत असू शकतात.  बोलताना अशा लोकांच्या तोंडातून अतिशय घाणेरडा दुर्गंध येऊ लागतो. ज्यामुळे समोरची व्यक्ती त्यांच्यापासून दूर जाते. तोंडातून घाण वास येत असल्यामुळे अशा लोकांशी बोलण्याआधी लोक बराच विचार करतात.शिवाय अशी समस्या असलेल्या लोकांना इतरांशी बोलण्याची लाज वाटू लागते. यासाठीच या समस्येची लक्षणं, कारणं आणि उपाययोजना जाणून घ्या. ज्यामुळे तुम्हाला लोकांमध्ये मिसळण्याचा संकोच वाटणार नाही. 

Table of Contents

    Shutterstock

    Bad Breath ची लक्षणे कोणती ( What are the symptoms of Bad Breath?)

    तोंडाला घाण वास येण्यामागची कारणं वेगवेगळी असू शकतात. त्यामुळे याबाबत विशिष्ट लक्षणे सांगता येणं कठीण आहे. मात्र जर खालीलपैकी काही लक्षणं आढळली तर त्वरीत तुमच्या डेंटिस्टची भेट घ्या.

    • तोंडातून सतत आणि अतिशय घाणेरडा वास येणं
    • तोंडाची चव जाणं 
    • तोंडात आंबट पाणी निर्माण होणं
    • जीभेवर घाणीचा थर जमा होणं 
    • सर्दी - खोकल्यामुळे नाकातून घाणेरडा वास येणे
    • हिरड्या अथवा दातांमध्ये इनफेक्शन होणे

    Also Read: How To Get Rid Of Bad Breath In Marathi

    Bad Breath ची कारणे (Causes Of Bad Breath)

    आधीच सांगितल्याप्रमाणे या समस्येची कारणं विविध असू शकतात. त्यामुळे जर तुम्हाला वर दिलेली काही लक्षणे आढळली तर त्यामागची कारणे शोधून त्याप्रमाणे या समस्येवर उपचार नक्कीच करता येऊ शकतात.

    तसेच दाददुखी गृहगुती उपाय बद्दल वाचा

    तोंडाची अस्वच्छता (Impurity Of The Mouth)

    प्रत्येक माणसाने शरीराची योग्य काळजी घेणं फार गरजेचं आहे. कारण शरीर हीच खरी माणसाची संपत्ती आहे. तोंडची स्वच्छता हा शरीराच्या स्वच्छतेतील एक महत्त्वाचा भाग आहे. आपण नियमित काही ना काही तरी खात असतो. त्यामुळे दररोज दोन वेळा दात, हिरड्या, जीभ यांची स्वच्छता राखणं गरजेचं आहे. मात्र असं न केल्यामुळे दातांमध्ये अन्नकण अडकून राहतात. ते तिथे कुजतात आणि तोंडाचे इनफेक्शन होते. ज्यामुळे तोंडाला घाणेरडा वास येणं अगदी स्वाभाविक आहे. 

    उग्र वासाचे अन्नपदार्थ खाणे (Eating A Foul-Smelling Food)

    भारतीय खाद्यसंस्कृतीमध्ये स्वयंपाकामध्ये कांदा, लसूण, मसाले, हिंग अशा उग्र वासाचे पदार्थ वापरण्यात येतात. या पदार्थांना एक प्रकारचा तीव्र वास असतो. ज्यामुळे असे पदार्थ कितीही स्वादिष्ट लागले तरी त्याचा वास आपल्या तोंडातून येतो. त्यामुळे जर तुम्ही सतत असे पदार्थ खात असाल तर त्यानंतर दात आणि तोंड स्वच्छ धुणे गरजेचे आहे. मात्र असं न केल्यास तुमच्या तोंडाला घाणेरडा वास नक्कीच येऊ शकतो.

    तसेच भारतात सर्वोत्कृष्ट डिओडोरंट वाचा

    तोंड कोरडे होणे (Dry Mouth)

    जर तुमच्या तोंडात योग्य प्रमाणात लाळ निर्माण झाली नाही तर तुमच तोंड कोरडं होतं. बऱ्याचदा काही आजारांवर घेण्यात येणाऱ्या औषधांमुळे तोंडात लाळ निर्माण होण्याचं प्रमाण कमी होत असतं. लाळ शरीरातील अन्नाचे पचन करण्यासाठी फार महत्त्वाची भूमिका निभावत असते. शिवाय लाळेमुळे तोंडातील जीवजंतू, साचलेले अन्नकण निघून जात असतात. मात्र लाळ कमी निर्माण झाल्यामुळे तोंड कोरडं होतं आणि  तुमच्या तोंडाला घाणेरडा वास येऊ लागतो.

    धुम्रपान आणि मद्यपान (Smoking and Drinking)

    तोंडाला घाणेरडा वास येण्यामागच प्रमुख कारण व्यसनांच्या आहारी जाणं असू शकतं. कारण धुम्रपान, तंबाखू, मद्यपान याचा परिणाम तुमच्या संपूर्ण शरीराच्या स्वास्थ्यावर होत असतो. व्यसनांमुळे दातांवर डाग निर्माण होतात. दातांचं आणि हिरड्यांच्या स्नायूंवर याचा परिणाम झाल्यामुळे तोंडांच्या समस्या निर्माण होतात. ज्यामुळे तुमच्या तोंडातून घाणेरडा वास येण्याची समस्या निर्माण होते. 

    काही आजार (Some Illness)

    काही आरोग्य समस्यांमुळेदेखील तुमच्या तोंडाला घाणेरडा वास येऊ शकतो. जसं की दात अथवा हिरड्यांना इनफेक्शन झाल्यास, पोटाच्या अथवा आतड्यांशी संबंधित विकार, घशाचे इनफेक्शन, सर्दी, खोकला, फुफ्फुसांशी निगडीत आजार, मधुमेह, अपचानाची समस्या, यकृत अथवा किडनीचे आजार अशा विविध प्रकारच्या आजारांमुळे तुमच्या तोंडाला घाणेरडा वास येऊ शकतो. 

    Bad Breath दूर करण्यासाठी डेंटिस्टचा सल्ला (Dentist's Advice For Eliminating Bad Breath)

    जर तुमच्या तोंडातून घाणेरडा वास येत असेल. तर त्यामागचं  कारण शोधणं गरजेचं आहे. कारण असं असेल तर तुम्हाला चारचौघात बोलण्याचा संकोच वाटू शकतो. नियमित दंतवैद्य अथवा डेंडिस्टकडे जाणं यासाठी गरजेचं आहे. या समस्येवर उपचार करण्यासाठी डॉक्टर तुम्हाला काही वैद्यकीय उपचार करण्याचा सल्ला देतात.

    मुंबईतील डेंटिस्ट डॉ. समृद्धी शिंदे (BDS) यांच्या सल्ल्यानुसार, “ या समस्येला वैद्यकीय भाषेत Bad breath, Faetor oris, Halitosis, Oral malodour  असं म्हटलं जातं. ही एक सामान्य आरोग्य समस्या असून ती कोणालाही होऊ शकते. त्यामुळे याबाबत फार चिंता करण्याचं मुळीच कारण नाही. या समस्ये मागची महत्त्वाची कारणे कांदा, लसूण, मांसाहाराचा आहारात अती वापर, एखादा गंभीर आजार, हिरड्यांच्या समस्या असू शकतात. या समस्येवर उपाय करण्यासाठी आम्ही रूग्णांना घरी करण्यासाठी काही उपाययोजना आणि काही वैद्यकीय उपचार देतो. यासाठी रूग्णाने दर सहा महिन्यातून एकदा डेंटिस्टला भेट देणं गरजेचं आहे. शिवाय दर सहा महिन्याने तज्ञांकडून Oral prophylaxis (scaling) करून घेणं देखील फार गरजेचं आहे. तोडांला येणारा घाणेरडा वास कमी करण्यासाठी रूग्णाने घरी काही गोष्टींची काळजी घेतल्यास चांगला फायदा होऊ शकतो. यासाठी आम्ही त्यांना प्रत्येकवेळी काहीही खाल्यानंतर चूळ भरण्याचा, दातांमध्ये अन्नकण अडकले असल्यास Dental floss करण्याचा, दिवसातून दोन वेळा Chlorhexidine mouthwash चा वापर करण्याचा, दात घासताना तो तोंडातील सर्व दातांवरून व्यवस्थित फिरवण्याचा, नियमित जीभ स्वच्छ करण्याचा सल्ला देतो .”

    Instagram

    Bad breath चा त्रास होत असल्यास कशी काळजी घ्यावी (How To Care For Odor)

    ज्या व्यक्तीच्या तोंडाला घाणेरडा वास येत असेल त्याने नियमित काही गोष्टींची काळजी घेतल्यास तुमच्या तोंडाला येणारा दुर्गंध कमी करता येऊ शकतो. 

    • दररोज सकाळी उठल्यावर आणि रात्री झोपताना दात स्वच्छ करा.
    • तोंड धुताना गुळणी करण्यासाठी कोमट पाण्याचा वापर करा. ज्यामुळे तुमच्या तोंडातील जीवजंतू नष्ट होतील
    • नियमित जीभ स्वच्छ करा.
    • व्यसनांपासून शक्य तितकं दूर राहण्याचा प्रयत्न करा कारण व्यसनांमुळे तुमच्या तोंडाला घाणेरडा वास येऊ शकतो.
    • फार काळ उपाशी राहू नका
    • सतत भरपूर पाणी पिण्याची सवय स्वतःला लावा
    • नियमित तुमच्या डेटिंस्टला भेट द्या
    • जर तुम्ही उग्र वास असणारे पदार्थ खाल्ले असतील तर त्यानंतर एखादा मुखवास खा. 

    Bad breath कमी करण्यासाठी घरगुती उपचार (Home Remedies To Reduce Odor)

    तोंडाला येणारी दुर्गंधी कमी करण्यासाठी तुम्ही काही घरगुती उपचार नक्कीच करू शकता. तुमच्या स्वयंपाकघरातील काही छोट्या छोट्या गोष्टींचा वापर करून तुम्हाला या त्रासापासून सुटका मिळवता येऊ शकते. अगदी प्राचीन काळापासून हे घरगुती उपाय केले जात आहेत.

    भरपूर प्रमाणात पाणी प्या (Drink Plenty Of Water)

    भरपूर प्रमाणात पाणी पिण्याने तुम्हाला या समस्येपासून सुटका मिळवता येऊ शकते. पाण्यामुळे तुमच्या तोंडाला कोरडेपणा येणार नाही शिवाय यामुळे तोंडाची स्वच्छता राखली जाईल आणि तुमच्या तोंडाच्या दुर्गंधीपासून नक्कीच सुटका मिळेल.

    कोशिंबीर अथवा धण्यांना स्वतःचा एक वेगळाच अॅरोमा असतो. म्हणूनच जर तुम्ही कोशिंबीर अथवा धणे चावून खाल्ले तर तुमच्या तोंडाला येणारा वास कमी होईल. जेवणानंतर अथवा दिवसभरात कधीही तुम्ही कोंथिंबीर अथवा धणे चघळू शकता.

    दह्याचा आहारात समावेश करा (Include Yogurt In The Diet)

    एका संशोधनानुसार असे सिद्ध झाले आहे की तोंडाला येणारी दुर्गंधी कमी करण्यासाठी दही खाणे फायदेशीर ठरू शकते. दह्यामधील काही घटकांमुळे तुमच्या तोंडाला येणारा वास कमी होऊ शकतो.

    लिंबूवर्गीय फळे खा (Eat Citrus Fruits)

    तोंडाचा वास कमी करण्यासाठी संत्री, लिंबू खाणं तुमच्यासाठी फायदेशीर आहे. कारण यामधील व्हिटॅमिन सी तोंडातील जीवजंतूंशी लढा देतं ज्यामुळे ते नष्ट होतात. ज्यामुळे तुमच्या तोंडाला येणारा वास कमी होऊ शकतो. व्हिटॅमिन सी युक्त पदार्थांना बॅक्टेरिआ फायटर असंही म्हटलं जातं.

    जेवणानंतर बडीशेप खा (Eat Desserts After Meals)

    बडीशेप हा मुखवासाचा एक चांगला प्रकार आहे. जेवणानंतर थोडीशी बडीशेप चघळल्यास जेवणानंतर तोंडाला येणारा उग्र वास नक्कीच कमी करता येऊ शकतो. म्हणूनच बऱ्याचदा मांसाहार अथवा जड जेवण केल्यावर बडीशेप देण्याची पद्धत आहे.

    वेलची चघळा (Smell The Cardamom)

    वेलची चघळल्यानेदेखील तुम्हाला चांगला फायदा होऊ शकतो. वेलची ही अॅंटिसेप्टिक असल्यामुळे वेलची खाण्याने तुमच्या तोंडातील बॅड बॅक्टिरिया नक्कीच कमी होतात. तोंडाला येणारा घाण वास या उपायाने कमी करता येऊ शकतो. 

    तोंडात लवंग ठेवा (Put Cloves In The Mouth)

    लवंग तोंडात ठेवल्याने तुम्हाला तुमच्या तोंडाला येणारा घाण वास कमी करता येऊ शकतो. लवंग हा एक मसाल्याचा पदार्थ असल्याने त्याला स्वतःचा एक सुगंध असतो. ज्यामुळे तोंडाचा वास कमी करण्यास मदत होते.

    दालचिनीचा तुकडा चघळा (Squeeze A Piece Of Cinnamon)

    दालचिनीचा वापर करून तुम्ही ही समस्या सोडवू शकता. दालचिनीत अॅंटि बॅक्टिरिअल गुणधर्म असतात. ज्यामुळे तोंडातील जीवजंतू कमी करण्यास मदत होते. बॅगेत या वस्तू ठेवून तुम्ही घराबाहेरही या समस्येपासून दूर राहू  शकता. 

    गुळण्या करा (Make The Rolls)

    गुळण्या केल्यामुळे तोंडातील जीवजंतू कमी होतात आणि तोंडाला येणारा वास कमी होतो. चांगला परिणाम हवा असेल तर कोमट पाण्यामध्ये मीठ टाकून त्याने दिवसभरात दोन वेळा गुळणी करा. हा उपाय तोंडाच्या स्वच्छतेसाठी अतिशय उत्तम आहे.  

    पुदिन्याची पाने खा (Eat Mint Leaves)

    पुदिन्याची पाने चघळूनदेखील तुम्ही तोंडाला येणारी ही दुर्गंधी कमी करू शकता. पुदिन्याची पानांना एक विशिष्ट सुगंध असतो. ज्यामुळे तुमच्या तोंडाला येणारा घाणेरडा वास कमी होण्यास मदत होते. अनेक मुखवासांमध्येदेखील याचा वापर केला जातो.

    Shutterstock

    Bad breath कमी करण्याबाबत असलेले काही महत्त्वाचे प्रश्न (FAQs)

    1. तोंडाच्या दुर्गंधीपासून सुटका मिळू शकते का ?

    तोंडाला येण्यामागचं कारण काय यावरून तुमच्या तोंडाला येणारा वास कमी करता येऊ शकतो की नाही हे समजू शकते. जर एखादा आजार यामागचं कारण असेल तर डॉक्टरांकडून त्यावर योग्य ते उपचार करून घ्या. शिवाय दातांची आणि तोंडाची योग्य काळजी घ्या. जीवनशैलीत बदल करून तुम्ही तुमच्या या समस्येतून तुमची सुटका नक्कीच करून घेऊ शकता. 

    2. तोंडांच्या अस्वच्छतेमुळे एखादा आजार होऊ शकतो का ?

    तोंडाची स्वच्छता राखणं प्रत्येकासाठी नक्कीच फार गरजेचं आहे. मात्र जर तुम्ही योग्य ती काळजी घेतली नाही. तर यामुळे तोंडाचे इनफेक्शन अथवा इतर गंभीर आजार नक्कीच होण्याची शक्यता आहे.

    3. लहान मुलांना तोंडाची स्वच्छता राखण्यास कसं शिकवावं ?

    संपूर्ण शरीराची काळजी कशी घ्यावी याबाबत लहान मुलांना वेळीच शिकवणं गरजेचं आहे. नित्यनेमाने अंघोळ करणं, दररोज कमीतकमी दोन वेळा दात, हिरड्या कशा स्वच्छ करावं हे त्यांना तुम्ही लहानपणीच शिकवू शकता. जेवणापूर्वी हात स्वच्छ करणं आणि जेवणानंतर चूळ भरायला शिकवून तुम्ही त्यांच्या दातांची काळजी घेऊ शकता. 

    आम्ही सांगितलेले हे उपाय तुम्हाला कसे वाटले आणि त्याचा तुम्हाला काय फायदा झाला हे आम्हाला कंमेट बॉस्कमध्ये जरूर कळवा.

    अधिक वाचा

    पिवळे दात मोत्यासारखे शुभ्र होण्यासाठी घरगुती आणि सोपे उपाय

    तुमचे smile खुलवणाऱ्या या नव्या उपचारपद्धती तुम्हाला माहीत आहेत का

    जीभेच्या रंगावरून ओळखा तुमच्या आरोग्य समस्या

    फोटोसौजन्य - शटरस्टॉक